Cung Diên Thọ trong Hoàng Thành Huế được xây dựng vào năm 1803, làm nơi ăn ở của các bà Hoàng Thái Hậu. Dưới các triều vua Minh Mạng, Tự Ðức, Thành Thái, Khải Ðịnh, cung Diên Thọ đã được tu sửa, mở mang thành một hệ thống cung điện hoàn chỉnh với nhiều công trình kiến trúc mang những chức năng khác nhau, trong đó điện chính là nơi ở của các bà Hoàng Thái Hậu; điện Thọ Ninh là nơi ở của các bà mẹ thứ của vua; Tả Trà là nơi tiếp khách; Trường Du Tạ là nơi các bà đến thưởng ngoạn... Ðặc biệt, vào năm Minh Mạng thứ 11(1830), nhà vua đã cho xây dựng một công trình khá độc đáo gọi tên là Khương Ninh Các. Ðây là nơi thờ cúng các vị thần, Phật phục vụ cho nhu cầu tín ngưỡng của các bà. Việc xây dựng Khương Ninh Các trong khu vực cung Diên Thọ mang ý nghĩa tương tự việc các vua triều Nguyễn cho kiến trúc Nhật Thành Lâu (bên trong Tử Cấm Thành) và chùa Giác Hoàng (bên trong Kinh Thành, sau này là vị trí của Cơ Mật Viện) để phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt tinh thần, tín ngưỡng của nhà vua và hoàng gia. Sự độc đáo của Khương Ninh Các thể hiện ở điểm tuy chỉ là một công trình kiến trúc khiêm tốn nhưng di tích này lại đảm nhận nhiều chức năng khác nhau, vừa là nơi thờ cúng, vừa là nơi trú tất, vừa là nơi thờ Phật, đồng thời, cũng là nơi thờ thánh. Bấy giờ ở Huế tồn tại nhiều tôn giáo khác nhau. Tuy nhiên Phật Giáo và Thiên Tiên Thánh Giáo đã có một chỗ đứng khá vững chắc trong đời sống tín ngưỡng bên trong cung cấm. Bởi thế, Khương Ninh Các đã trở thành nơi thờ tự chư vị Ðức Phật, chư vị Thánh Mẫu với hai tên gọi khác nhau: Khương Ninh Các và Phước Thọ Am. 

Về cấu trúc, Khương Ninh Các là một tòa gác nhà hai tầng bằng gỗ, kiến trúc cân đối và xinh xắn, nằm ở góc tây bắc của cung Diên Thọ. Toàn bộ di tích nằm trong một khuôn viên độc lập, được ngăn cách với thế giới trần tục bằng một vòng tường khép kín, nhằm tạo ra một thế giới thanh tịnh, siêu thoát bên trong chốn cung cấm u hoài. Tòa nhà chính quay mặt về phía tây. Tầng dưới cùng làm nơi ăn ở, sinh hoạt của các bà lớn tuổi đã quy y hoặc xuất gia tu Phật. Tầng trên chia làm hai phần: Phía trước được trần thiết lộng lẫy, với đầy đủ cờ phướn, khám thờ, tranh tượng, bài vị... với năm gian thờ. Trong đó, gian chánh trung thờ ba pho tượng Phật: A Di Ðà, Thích Ca, Di Lặc cùng các vị: Dược Sư, Văn Thù bồ tát, Phổ Hiền bồ tát..., phía trên có treo tấm hoành phi sơn son thếp vàng, chạm nỗi ba chữ Hán: Khương Ninh Các; gian tả nhất thờ Quan Công, có Quan Bình và Châu Xương phò tá hai bên cùng với ngựa Xích Thố, long đao...; gian hữu nhất thờ tượng Phật A Di Ðà, cùng các tượng: Quan Thế Âm bồ tát, Ðại Thế Chí bồ tát dưới dạng tranh thờ; các gian tả nhị và hữu nhị, mỗi gian thờ tượng và bài vị của sáu vị Hộ Pháp trong Thập nhị Dược xoa Ðại tướng. Phần phía sau của tầng trên cũng có năm gian thờ: gian chính giữa, ở phía trên có treo bức hoành phi chạm nỗi ba chữ Hán: Phước Thọ Am, phía dưới thờ tranh và bài vị của Thiên Y A Na Thánh Mẫu; hai bên là bàn thờ các thần thánh thuộc hàng đồ đệ của Mẫu; bài vị của Diên Phúc Công Chúa, Mỹ Tường Công Chúa, Cô Hoàng Nữ Ðệ Tam, là những chị và cô của vua Gia Long. Ðặc biệt, ở đây còn thờ hai tượng Tổ của nghề hát bội. Ðây là chi tiết thú vị và khác biệt so với những di tích thờ phụng khác mà các vua nhà Nguyễn đã cho xây cất trong và ngoài Hoàng Thành Huế.

Các bà Thuận Thiên Cao Hoàng Hậu (mẹ vua Minh Mạng), Nghi Thiên Chương Hoàng Hậu (mẹ vua Tự Ðức), Phụ Thiện Thuần Hoàng Hậu (mẹ vua Ðồng Khánh), Ðoan Huy Hoàng Thái Hậu (mẹ vua Bảo Ðại)... đều từng sống trong cung Diên Thọ. Khương Ninh Các đã trở thành nơi lui tới thường xuyên của các bà trong các dịp lễ tế, sóc vọng... để cúng kiến, cầu đảo. Vì thế trong những lần tu sửa cung Diên Thọ, các vua nhà Nguyễn đều chú ý trùng tu, tôn tạo Khương Ninh Các, phục vụ nhu cầu sinh hoạt thần linh của các bà mẹ mình.

Với hai tên gọi cho cùng một công trình, hai tôn giáo được tôn sùng trong một nơi thờ tự, Khương Ninh Các là nơi duy nhất trong các công trình kiến trúc Nguyễn có tên gọi và chức năng lạ lùng như thế. Chúng ta đã biết đến sự dung hoà khá nhuần nhuyễn trong lịch sử tư tưởng thời Nguyễn, sự dung hoà giữa Nho-Phật-Lão. Với Khương Ninh Các, chúng ta còn biết thêm sự kết hợp tín ngưỡng giữa Phật Giáo và Thiên Tiên Thánh Giáo trong đời sống tinh thần của hoàng gia triều Nguyễn. Mặt khác, những vấn đề thú vị về nghệ thuật trang trí, cách thiết trí thờ tự và những vấn đề lịch sử được lưu giữ nơi đây càng khiến di tích này có một giá trị văn hóa-lịch sử đáng trân trọng và gìn giữ. Ðến thăm Khương Ninh Các, du khách bắt gặp ở đây những dấu vết lịch sử của các triều vua Minh Mạng, Tự Ðức và Khải Ðịnh qua các chi tiết kiến trúc, qua hiện vật và đồ tự khí. Vẫn còn đó những bộ vì kèo "cánh ác" một thời phổ biến ở những kiến trúc đầu thời Nguyễn, những lan can với chấn song chạm trổ kiểu con tiện như ở các lăng Tự Ðức, Ðồng Khánh... hay những cửa sổ ghép kính màu theo "phong cách Khải Ðịnh". Tất cả đã góp phần tạo nên nét riêng biệt và độc đáo cho di tích Khương Ninh Các và cho cả khu vực Cung Diên Thọ.

Trần Đức Anh Sơn